Pazar sözlüğü

Künye, tezgâh, kapalı pazar, üretici pazarı, kura, encümen kararı: semt pazarında geçen terimlerin kaynaklı tanımları.

Belediye encümeni: Belediye başkanının başkanlığında toplanan, pazar yerinin günü, saati ve tahsis işlemlerine karar veren belediye organı.
Bildirim miktarı: Hal Kayıt Sistemi'ne bildirilmesi zorunlu sebze-meyve satışının alt sınırı: 150 adet, 50 bağ ya da 100 kilogram.
Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS): Tarım ve Orman Bakanlığı'nın çiftçileri kayıt altına aldığı tarımsal veri tabanı; üretici pazarında satış yeri almak için aranan kayıtlardan biri.
Elektronik terazi (tartı): Pazarda kullanılması zorunlu, muayenesi yapılmış ve damgalı elektronik tartı; pazar giriş-çıkışlarında ayrıca kontrol tartısı bulunur.
Fiyat etiketi: Pazarda her ürün çeşidi için kullanılması zorunlu, satış fiyatını ve birimini gösteren, yönetmelik ekindeki örneğe uygun etiket.
Hal Kayıt Sistemi (HKS): Ticaret Bakanlığı bünyesinde, sebze-meyve ticaretinin bildirimlerinin ve künyelerinin tutulduğu internet tabanlı merkezî kayıt sistemi.
İyi tarım uygulamaları: Üretimi sosyal açıdan yaşanabilir, ekonomik açıdan kârlı, insan ve hayvan sağlığı ile çevreyi gözeten hâle getiren uygulamalar ve bunlara dayanan sertifika.
Kapalı pazar yeri: Üstü örtülü, çoğunlukla kalıcı bir yapı içinde kurulan ve yağışlı havalarda da açık kalan pazar yeri.
Kura usulü: Pazar yerindeki satış yerlerinin, şartları taşıyan başvuru sahipleri arasında huzurlarında çekilen kurayla dağıtılması.
Künye: Sebze ve meyvenin üretim yerini, cinsini, miktarını, üreticisini ve varsa sertifikasını gösteren, Hal Kayıt Sistemi'nden basılan belge ya da barkodlu etiket.
Meslek kuruluşu (pazarcılar odası): Pazarcıların üye olduğu, esnaf ve sanatkârlar federasyonuna kayıtlı meslek odası ya da bu oda yoksa en çok pazarcı üyesi olan esnaf odası.
Organik ürün: 5262 sayılı Organik Tarım Kanunu'na göre kontrol ve sertifikasyon sürecinden geçerek üretilen, sertifikalı tarım ürünü.
Pazar yeri yerleşim planı: Pazar yerindeki satış yerlerinin ve zorunlu tesislerin yerini gösteren, belediye encümenince onaylanan plan.
Pazarcı: Malları semt pazarlarında doğrudan tüketiciye perakende olarak satan meslek mensubu.
Perakende satış: Tek seferde bildirim miktarının (150 adet, 50 bağ, 100 kg) altında kalan satış; semt pazarındaki tüketici alışverişi bu kapsamdadır.
Semt pazarı: Üreticilerin ve pazarcıların sebze-meyve ile belediyenin izin verdiği diğer gıda ve ihtiyaç maddelerini doğrudan tüketiciye perakende sattığı açık ya da kapalı pazar yeri.
Tahsis (satış yeri tahsisi): Pazar yerindeki bir satış yerinin, tahsis ücreti karşılığında belirli bir pazarcıya ya da üreticiye geçici kullanım hakkı olarak verilmesi.
Tahsis ücreti (işgaliye): Pazar yerindeki satış yerini kullananlardan, belediye meclisinin her yıl belirlediği tarifeye göre makbuz karşılığı alınan ücret.
Tanıtım levhası: Belediyenin satış yeri sahibine verdiği, satış yeri ve kullanan kişi bilgilerini gösteren dayanıklı levha.
Toptancı hal: Sebze ve meyvenin toptan alınıp satıldığı, belediyelerce ya da özel kişilerce kurulan hal.
Üretici pazarı: Satış yerlerinin yalnızca üreticilere tahsis edildiği, yörede yetiştirilen ürünün aracısız satıldığı pazar yeri.
Zabıta (pazar denetimi): Belediyenin düzen ve denetim birimi; pazar yerlerinde kurallara uyumu denetler, her pazar yerinde zabıta bürosu bulunur.